LEUKER KUNNEN WIJ HET NIET MAKEN …

Niet goed: De laatste jaren sneuvelden al meerdere staatssecretarissen van Financiën op het onderwerp Belastingdienst. Maar nu, ja nu, gaat het roer écht om, want er wordt een bewindsman (m/v) aangesteld die zich uitsluitend met deze dienst gaat bezighouden.

Op zich is dat een goede zaak en hoognodig ook. Het is tenslotte ‘uit Apeldoorn’ dat er geoogst wordt om alle begrotingsperikelen van onze overheid te financieren. Alles komt samen in Apeldoorn en van daaruit wordt het ook weer verdeeld over departementen, instellingen, provincies, steden, bedrijven en particulieren. Zie het maar als het ‘hart’ en de pomp van onze laaglandige samenleving, als je de geldstromen als bloed beschouwt.

Nu hapert dat hart, eigenlijk al jaren, door een opeenstapeling van factoren, we kennen ze allemaal denk ik.

  • Verouderde hard- en software
  • Stapeling van functies
  • Onvoldoende aansturing en gezag
  • Vertrek van oudgedienden met medeneming van hun kennis
  • Geldgebrek o.a. door de vertrekregeling
  • Impopulair als werkgever
  • Wisselende bestuurders
  • Politici die hun vingers er niet aan willen branden
  • Ontbrekend gevoel van urgentie
  • En natuurlijk de sterk verouderde wetgeving

Ik heb natuurlijk geen idee hoe de stemming in Apeldoorn is, maar enige weerstand van de werknemers ten opzichte van het management is te verwachten. Verder zal niemand op een verjaardag of netwerkborrel trots vertellen waar hij of zij werkt, of serieus nieuwe collega’s proberen te werven. Op zeker moment ben je toch gewoon murw.

Goed dan, de schaar gaat erin, we maken een knip en het innen gaat worden afgesplitst van het uitdelen. In het weerhuisje wordt – achter de deuren – een muurtje gemetseld. Prima!

Een noodmaatregel, paniekvoetbal, brandjes blussen (de vergelijking met het Amsterdamse brandweerkorps dringt zich op) en de publieke opinie doen verzachten. Da’s hard nodig ook, want bij de volgende (grote) fout zal onze roerganger @MinPres zich er niet wéér op kunnen beroepen dat hij er geen herinnering aan heeft.

Maar goed, drie kabinetten Rutte en het nodige gepruts van vier kabinetten Balkenende hebben ons ‘hart’ naar dit infarct toe geholpen. Zolang het niet ging zoals het moest, moest het maar zoals het ging. Struisvogelpolitiek ten tóp.

OK, er moeten wat ‘incidenten’ opgelost worden, vrijwilligers gezocht tot aan de volgende verkiezingen. D66 mag (moet) weer leveren, beide mensen nog wel, want de andere coalitiepartijen trekken hun handen ervan af. Opgelegd pandoer. Stelletje angsthazen! Bang voor hun imago zo kort voor die verkiezingen.

Bah, wat een slappe mentaliteit. Zoek gewoon mensen uit mét ballen, mensen die zich niets aantrekken van dat imagogedoe en hun mouwen opstropen en de laarzen aantrekken. Ik denk dat je daarmee veel meer waardering bij de kiezer oogst, het is maar een tip. Pieter Omtzigt was misschien een juiste keuze geweest, maar ik denk ook aan professor Leo Stevens, ondanks zijn leeftijd. Misschien niet voor de brandjes, maar wel voor de hervorming ‘from scratch’ van ons belastingstelsel. Maar kijk gewoon ook buiten de coalitiepartners: de beste m/v op de juiste plaats overstijgt nu ieder ander belang. Is de coalitie zich daar ook van bewust?

Of haal Steven van Eijck weg van zijn tussenbaantje bij de RAI-Vereniging. Wat moet hij met voertuigen? De reorganisatie die hij daar heeft geeffectueerd, die ervaring zal hem goed van pas komen. Voor het blussen van de brandjes wordt het dan wel meer doen en minder zeggen: het praten gaat hem erg goed af, weet ik uit ervaring.

Hierbij zij opgemerkt dat het werken met de verouderde ICT (hard- en software) nog wel een tijd zal blijven: Je gaat géén nieuwe systemen en programmatuur aanschaffen als je juist voor of middenin een transitie zit. Als men nog steeds – zoals ik vermoed – de programma’s van CA gebruikt: die waren 10 jaar geleden al verouderd. Ik ben echt benieuwd naar de mening van de huidige en voorgaande ICT-manager, maar of we die ooit buitenskamers zullen horen waag ik te betwijfelen.

Je zou met Stevens en Van Eijck natuurlijk wel een mooie kombi hebben, die mannen kennen elkaar. Eventueel zou je voor de snelheid ook Menno Snel op het blussen van de brandjes kunnen zetten, omdat hij al is ingewerkt in de problematiek. Dit is een aanname trouwens en ik denk niet dat hij er zin in heeft.

Voor de herziening van het gehele stelsel zou ik de heer Stevens voorlopig helemaal de vrije hand geven bij het ontwerpen van een nieuw stelsel. Grote kans dat hij de blauwdruk allang in zijn hoofd heeft. Out of the box, jawel, en buiten de lijntjes kleurend aan de slag, even helemaal niet geremd door tijd, kosten en bemensing. Gewoon aan het werk zetten om een stelsel neer te zetten dat dé benchmark wordt voor andere (EU) landen, misschien wel de basis voor een eensluidend, Europees systeem.

En dan, als er een basis is, een compacte denktank aan zijn team toevoegen. En noem het alsjeblieft géén commissie. Praktijkmensen graag en geen politici, want die hebben andere belangen. Wij mogen ons hier in Nederland gelukkig prijzen dat wij dat soort mensen paraat hebben: wandelende kennisbanken, docenten, schrijvers, rekenwonderen en dwarsdenkers.

Dus, kóm op @RobJetten, spring over je eigen schaduw heen en kom niet weer aanzetten met de gevestigde orde van baantjesjagers en ‘old boys’. Pechtold doet iets met rijvaardigheidsbewijzen of wordt ergens burgemeester.

Kóm op @MinPres, steek je lange nek eens een keer écht uit en neem de regie.

Kom niet aanzetten met Piet Hein Donner (CDA) en ook niet met Ivo Opstelten:

Je kunt de toekomst niet door een stel sauriërs laten schrijven.

En wie heeft @GertJanSegers te bieden? Dan bedoel ik dus niet iemand die nu in de Tweede Kamer zit.

Of wat is Jeroen Dijsselbloem eigenlijk aan het doen nu?

Deze operatie van de zwaarste categorie heeft mensen met veel praktijkervaring nodig maar vooral vers bloed. Dat stroomt ook het makkelijkst, zowel van als naar Apeldoorn.

Ivar Volder

 

Volder Managementondersteuning

14 januari 2020